Ses bilgisi kuralları: istisnalarıyla birlikte

Ses olayları soruları, kuralı bilenleri istisnalarla eler. Kuralların yanına istisnaları da not et.

Ünsüz yumuşaması

Sonu p, ç, t, k ile biten sözcük ünlüyle başlayan ek aldığında bu sesler b, c, d, g/ğ'ye dönüşür: kitap → kitabı. İstisna: tek heceli sözcüklerin çoğu (at → atı, saç → saçı) ve özel adlar (Zonguldak'a) yumuşamaz.

Ünsüz benzeşmesi (sertleşme)

Sert ünsüzle biten sözcüğe c, d, g ile başlayan ek gelirse ek sertleşir: kitap + cı → kitapçı, aş + gı → aşkı. Bu kuralın istisnası yok denecek kadar azdır; yazımda hata yapılan yer genelde budur.

Ünlü düşmesi

İki heceli ve ikinci hecesinde dar ünlü bulunan bazı sözcükler ünlüyle başlayan ek alınca bu ünlüyü düşürür: burun → burnu, ağız → ağzı. Dikkat: "oğul → oğlu" düşer ama "kavun → kavunu" düşmez; bu grup ezber gerektirir.

Ünlü daralması

a, e ile biten fiiller -yor ekini alınca ünlü daralır: bekle → bekliyor. İstisna: "de-" ve "ye-" fiilleri -yor dışında da daralır (diyecek, yiyen).

Soruda önce sözcüğün eksiz hâlini yaz, sonra eki ekleyerek hangi sesin değiştiğini gör; olay adını sonra koy.